Banierafbeelding Listeria

Listeria

  • Listeria monocytogenes is een grampositieve staafvormige bacterie, microscopisch van gestalte, maar een formidabele bedreiging voor de volksgezondheid wegens zijn potentieel dodelijke uitwerking.

    De bacterie werd in de jaren 1920 voor het eerst vermeld in de wetenschappelijke literatuur en is sinds de jaren 1960 een goede bekende onder microbiologen. Dit heimelijke organisme komt overal voor in onze omgeving en wordt vaak aangetroffen in vochtige omstandigheden, waaronder grond, oppervlaktewater en rottende vegetatie. L. monocytogenes, bestand tegen zout en in staat te overleven en te groeien in temperaturen onder 1 °C, is een robuust pathogeen organisme. Met zijn flagellen, haarachtige uitsteeksels van de celstructuur, kan de bacterie zich voortbewegen door diverse gastheren, al is dat binnen een warmere en smaller temperatuurbereik.

    Listeria monocytogenes is de meest beruchte van de zeventien bekende stammen van het genus Listeria. Slechts een ander lid van de familie (Listeria ivanovii) wordt als pathogeen beschouwd, maar deze bacterie huist hoofdzakelijk in dieren, niet in mensen.

    “L. mono” is niet de voornaamste veroorzaker van door voedsel overgebrachte ziekte, maar behoort wel tot de voornaamste veroorzakers van sterfgevallen als gevolg van door voedsel overgebrachte ziekten. Naar schatting van de Amerikaanse Centra voor ziektebestrijding en -preventie (CDC) veroorzaakt binnen het land door voedsel overgedragen L. monocytogenes 255 sterfgevallen per jaar in de VS. Deze cijfers zijn lager dan de cijfers van voor de eeuwwisseling. Toen werd het aantal jaarlijkse sterfgevallen in de VS door de CDC geschat op circa 500.

    De personen die de meeste last hebben van een bacteriële infectie met L. monocytogenes’, listeriose, zijn personen met gebreken in het immuunsysteem, veroorzaakt door kankermedicijnen, AIDS of andere oorzaken. Zwangere vrouwen lopen een relatief hogere kans om te worden geïnfecteerd met L. monocytogenes, maar zij ervaren doorgaans slechts milde, griepachtige symptomen. Met de ongeboren baby's in de baarmoeder loopt het niet altijd zo goed af, gezien de zorgwekkende percentages sterfgevallen in de baarmoeder en doodgeboren baby's.

    Alles bij elkaar bedraagt het aantal sterfgevallen bij de meest ernstige vorm van de infectie 15 tot 30 procent van het aantal ziektegevallen. Als de Listeria leidt tot meningitis, kan het sterftepercentage zelfs oplopen tot 70 procent. Bij perinatale/neonatale infecties bedraagt dit zelfs meer dan 80 procent.



Uitbraakdreigingen, detectiemethoden

  • Veel etenswaren zijn in verband gebracht met L. monocytogenes, met name in rauwe vorm. Belangrijke voorbeelden zijn kant-en-klare verwerkte producten, vlees en gevogelte, groenten, schaaldieren, niet- of onvoldoende gepasteuriseerde melk, kaas (met name zachte kaas) en ijs.

    Besmetting kan afkomstig zijn uit deze rauwe materialen, uit de lucht en van de mensen die de etenswaren verwerken en uit de omgeving waar de etenswaren worden verwerkt. De meeste deskundigen zijn het erover eens dat besmetting na verwerking door contact van de etenswaren met besmette oppervlakken het duidelijkste en meest aanwezige gevaar is, en het organisme kan jarenlang op een oppervlak aanwezig blijven. De identieke stam van L. monocytogenes die werd aangetroffen bij een listeriosepatiënt in 1989 werd bijvoorbeeld meer dan tien jaar later aangetroffen in een verse plak kalkoen die in dezelfde verwerkingsfaciliteit was geproduceerd.

    Het afgelopen decennium zijn voedingsproducten en consumenten diverse keren geplaagd door prominente uitbraken van L. monocytogenes. Dit heeft geleid tot meer bezorgdheid en aandacht onder inspecteurs, de media en het publiek. Sommigen hebben deze toegenomen belangstelling voor dit pathogeen bestempeld als “Listeria hysteria”.

    De beheersing van de Listeria-bacterie, inclusief Listeria monocytogenes, is zonder twijfel van levensbelang. Voedselverwerkende bedrijven mogen niet versloffen wat betreft het testen van dit persistente pathogeen, het systematisch bemonsteren van eindproducten en belangrijke gebieden in omgevingen waar etenswaren worden geproduceerd, alsmede het testen van andere oppervlakken, zowel etenswaren als andere oppervlakken, waar Listeria zich zou kunnen bevinden. Ze moeten er ook aan denken dat L. monocytogenes kan groeien in gekoelde omgevingen.

    Producenten van etenswaren vertrouwen op technologie om hen te helpen bij deze cruciale inspanningen en selectieve organismen als Listeria monocytogenes te laten groeien tot detecteerbare niveaus en tegelijkertijd te voorkomen dat minder schadelijke micro-organismen eveneens groeien en de nauwkeurigheid van de testresultaten beïnvloeden. Vervolgens moeten ze de aanwezigheid en verspreiding ervan evalueren.

    Snelle testkits voor Listeria-bacteriën en de Listeria monocytogenes pathogeen behoren tot de snelstgroeiende tests in de voedingssector. Nu wereldwijd regulatieve vereisten zijn veranderd en strenger zijn geworden, is de vraag naar tests voor Listeria enorm toegenomen. Verder is de voedingssector verder geglobaliseerd en is de concurrentie heviger geworden. Daardoor hebben voedselverwerkende bedrijven behoefte aan snellere en gedetailleerdere resultaten.


Volg ons
Wijzig land
Nederland - Nederlands