Banierafbeelding Salmonella

Salmonella

  • Salmonella is een gramnegatieve staafvormige bacterie. Net als E. coli en Shigella is het een organisme uit de familie Enterobacteriën. Salmonella werd ontdekt door de Amerikaanse wetenschapper Daniel Elmer Salmon en staat al meer dan 125 jaar bekend als ziekteverwekker.

    Salmonella onderscheidt zich van andere pathogene organismen door de brede verspreiding ervan. De ziekte die erdoor wordt veroorzaakt, salmonellose, is op dit moment de meest gemelde oorzaak van door voedsel overgebrachte ziekten.

    Het genus Salmonella omvat meer dan 2500 verschillende serotypen. Salmonella enterica levert hiervan de meeste zorgen op voor de volksgezondheid. Alles bij elkaar worden deze micro-organismen vaak geassocieerd met etenswaren als rauw vlees, gevogelte, eieren, melk en zuivelproducten, vis en schaaldieren, kruiden (cacao, chocolade) en talloze kant-en-klare artikelen, zoals sauzen, slasauzen, cakemixen en toetjes met room.

    Salmonella komt wijdverspreid voor in de natuur en kan zich nestelen in dieren (bekend is dat het voorkomt in huisdieren als schildpadden en andere reptielen) en in mensen. Bovendien kan het ook overleven in natuurlijke omgevingen. Het staat erom bekend dat het bezinksel in vijvers kan besmetten, evenals water voor irrigatie, grond, insecten, fabrieksapparatuur, handen en, denkend aan consumenten, keukenoppervlakken en kookgerei.

    Salmonella veroorzaakt twee vormen van ziekte, samen oorzaak van 15,2 ziektegevallen per 100.000 personen en van naar schatting gemiddeld 380 sterfgevallen in de VS per jaar. De eerste vorm is gastro-intestinale ziekte - braken, diarree, krampen en koorts, met symptomen die doorgaans enkele dagen aanhouden en binnen een week afzwakken. Verder gezonde personen doorlopen deze symptomen doorgaans binnen een week, maar bij personen van wie het immuunsysteem is aangetast, kan Salmonella zich verspreiden naar andere organen en ernstiger ziekte veroorzaken. De Centra voor ziektebestrijding en -preventie (CDC) in de VS schatten dat zich jaarlijks meer dan een miljoen gevallen van deze salmonellose voordoen in de VS en dat salmonella circa 23.000 ziekenhuisopnamen veroorzaakt, rekening houden met het feit dat salmonellose niet altijd wordt gemeld of gediagnosticeerd.

    Bij de tweede vorm van ziekte, tyfoïde ziekte, doen zich veel van dezelfde symptomen voor, maar ook hoge koorts, hoofdpijn, lusteloosheid en soms eczeem. Deze aandoening, vaak veroorzaakt door het drinkwater dat is besmet met rioolwater of gewassen die zijn geïrrigeerd met door rioolwater besmet water in plaats van water dat geschikt is voor voedselgewassen, is ernstiger. Volgens de meest recente schattingen (gepubliceerd in 2014), doen zich jaarlijks wereldwijd circa 21 miljoen ziektegevallen en 222.000 tyfoïde-gerelateerde sterfgevallen voor. Jaarlijks worden in de VS circa 400 gevallen gemeld en worden naar schatting 6000 mensen door deze ziekte getroffen. Het sterftecijfer bedroeg voor gebruik van antibiotica 20%. Met de inzet van antibiotica en ondersteunende zorg, is het sterftecijfer omlaag gebracht naar 1 tot 2%.



Uitbraakdreigingen, detectiemethoden

  • De meeste gevallen van salmonellose worden veroorzaakt door de consumptie van rauw of onvoldoende gekookt gevogelte, maar ook verse producten en etenswaren met een lage vochtigheidsgraad, zoals kruiden, zijn de laatste tijd bronnen geweest van grote uitbraken.

    Salmonella-uitbraken kunnen leiden tot grote aantallen ziekenhuisopnamen. Een uitbraak van Salmonella Heidelberg, geassocieerd met een bepaald merk kipproducten, leidde tot de ziekenhuisopname van meer dan 600 personen verspreid over 29 staten en Puerto Rico. Het verantwoordelijke verwerker van het gevogelte moest meer dan 18.000 kilo kipproducten terugroepen. Het bedrijf kon pas weer verder nadat het in staat was om verbeterde controlemaatregelen te nemen om de kans op besmetting te verlagen.

    Veel consumenten weten dat Salmonella zich moeilijk door wassen van etenswaren laat verwijderen. Daarom zijn koken, handen wassen, rauwe en gekookte etenswaren gescheiden houden en zorgen voor adequate koeling allemaal cruciaal om verspreiding tegen te gaan. UIteraard kan zich ergens op het voedseltraject 'van boerderij naar bord' kruisbesmetting voordoen vanuit een besmette bron. Dat kan contact met een voedingsproduct, maar ook met een besmette verwerker, een dier, een oppervlak of iets anders.

    De Food Safety and Inspection Service (FSIS) van het Amerikaanse ministerie van Landbouw oefent toezicht uit op procescontrole voor de behandeling en microbiologische monitoring van gevogelte en eieren (en ook vlees), en is waarschijnlijk meest invloedrijke regulerende instantie ter wereld voor de bestrijding van Salmonella. In 2016 vaardigde de FSIS nieuwe normen uit die naar verwachting 50.000 ziektegevallen per jaar zullen voorkomen. Sindsdien hebben regulerende instanties buiten de VS stappen genomen om hun systemen daarmee in lijn te brengen.

    Deze wereldwijde veranderingen hebben de behoefte aan eenvoudigere en effectiever beheerde wetenschappelijke identificering van Salmonella versterkt. Hoewel al heel lang wordt gewerkt aan isolatie- en detectiemethoden voor etenswaren met een geschiedenis van besmetting met Salmonella, is het bij conventionele methoden nodig om monsters te verzamelen en een kweek te maken, en duurt het 4 tot 6 dagen voordat de uitslag bekend is.


Volg ons
Wijzig land
Nederland - Nederlands